นิกิริซูชิหน้าปลาเทราต์บิวะ

ปลาเทราต์บิวะ

ปลาเทราต์บิวะเป็นสายพันธุ์ที่พบเฉพาะในทะเลสาบบิวะ แต่หลังจากมีการนำไปปล่อยเพื่อฟื้นฟูประชากร จึงพบได้ในทะเลสาบคิซากิ (จังหวัดนากาโนะ) ทะเลสาบชูเซ็นจิ (จังหวัดโทจิกิ) และทะเลสาบอาชิ (จังหวัดคานากาวะ) ดังที่ชื่อวิทยาศาสตร์เดิม Oncorhynchus masou subsp. บ่งชี้ ปลาชนิดนี้จึงถือว่าเป็นชนิดย่อยของปลาแซลมอนมาสุ

ปลาเทราต์บิวะมีความยาวสูงสุดประมาณ 60 ซม. และมีจุดสีส้มอ่อนบริเวณด้านข้างลำตัว ซึ่งจะค่อย ๆ จางลงเมื่อเติบโตเต็มที่ ปลาเทราต์บิวะที่โตเต็มวัยมีลำตัวสีเงิน

นอกจากนี้ ปลาเทราต์บิวะยังได้รับการเพาะเลี้ยงในญี่ปุ่นมาเป็นเวลานานแล้ว โดยบริเวณใกล้ทะเลสาบบิวะในจังหวัดชิกะ มีศูนย์เพาะเลี้ยงและขยายพันธุ์ปลาเทราต์บิวะที่มีชื่อเสียง ซึ่งดำเนินงานมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1878

สิ่งที่น่าสนใจคือ แม้ปลาเทราต์บิวะจะมีต้นกำเนิดจากสายพันธุ์ปลาที่อพยพจากมหาสมุทรแปซิฟิกเข้าสู่แหล่งน้ำจืดเพื่อวางไข่ แต่ก็ยังแสดงพฤติกรรมการอพยพที่คล้ายคลึงกันภายในระบบนิเวศของทะเลสาบ โดยมีการอพยพไปมาระหว่างทะเลสาบบิวะ ซึ่งเป็นแหล่งน้ำจืด กับแม่น้ำโดยรอบตามอุณหภูมิของน้ำ

ฤดูจับปลาเทราต์บิวะในธรรมชาติเริ่มตั้งแต่เดือนมิถุนายนจนถึงต้นเดือนกันยายน ในช่วงเวลานี้ เนื้อปลามีรสชาติเข้มข้นแต่ไม่มันจนเกินไป นอกจากนี้ เมื่อรับประทานเข้าไป รสอูมามิจากไขมันจะค่อย ๆ แผ่กระจายไปทั่วเพดานปาก ให้ความรู้สึกราวกับละลายอยู่บนลิ้น ปลาเทราต์บิวะยังเหมาะสำหรับนำมาทำซูชิ เพราะช่วยให้สัมผัสกลิ่นหอมอันเป็นเอกลักษณ์ของปลาเทราต์ได้อย่างเต็มที่

เมื่อวันที่ 21 มิถุนายน 2568 วารสารวิชาการนานาชาติได้ตีพิมพ์บทความที่เสนอชื่อวิทยาศาสตร์ใหม่ “Oncorhynchus biwaensis” สำหรับปลาเทราต์บิวะ ซึ่งเป็นปลาแซลมอนชนิดเฉพาะถิ่นของทะเลสาบบิวะ